Almanya’da inşaat sektörü elemanı çekirdekten yetişiyor
Almanya‘daki inşaat sektörü meslek eğitim sistemi pek çok ülke tarafından örnek alınan bir sistem.

Almanya balıkçılıktan kasiyerliğe, mezarcılıktan hayvan bakımına, çiçekçilikten ayakkabıcılığa kadar hemen hemen her alanda meslek eğitimiyle uzman işgücü yetiştiren bir ülke. 300’ün üzerinde resmî olarak tanınan meslek var. Alman İstatistik Dairesi’nin verilerine göre Almanya genelinde 1 milyon 330 bin genç bir meslek eğitimi içerisinde yer aldı.
Almanya’da 10 yıllık zorunlu eğitimlerini tamanlayan gençlerin önlerinde temelde iki seçenek var, ya üniversite eğitimi almak ya da bir meslek alanında uzmanlaşmak. Meslek eğitimi üzerinden iş hayatına geçiş hem kısa hem de daha kolay. Kısa, çünkü üniversite eğitimi alabilmek için 12 ya da 13 yıl okula gitmek ve belli sınavları geçmiş olmak gerekirken, meslek eğitimi yapabilmek için 10. sınıftan mezun olmak yeterli; kolay çünkü öğrencilerin çoğu meslek eğitimlerinin ardından girdikleri firmada çalışmaya devam ediyorlar.
Almanya‘daki inşaat sektörü meslek eğitim sistemi pek çok ülke tarafından örnek alınan bir sistem. İnşaat, Almanya’nın en önemli sektörlerinden biri, 2 milyon insanın istihdam edildiği sektör 400 milyarlık ciroyla, 422,8 milyarlık cirosu olan otomobil sektörünün ardından Alman ekonomisinde ikinci sırada yer alıyor. İnşaat sektörü temelde iki ana alanda hizmet veriyor. İlki zanaatkarların çalıştığı, ev yapımı, boya badana, fayans döşemeciliği, bahçe işleri gibi küçük zanaat mesleklerinin içinde olduğu sektör, diğeri de bu yazının konusu olan, asfalt, yol, köprü, tren yolu, beton, yalıtım, kanal yapımı gibi endüstriyel mesleklerin yer aldığı inşaat sektörü. Bu alandaki firmaların çoğu yanızca Almanya’da değil, Avrupa’da, hatta dünya çapında faaliyet gösteriyorlar.
Alman inşaat sektörü elamanı çekirdekten yetişiyor
Almanya ülkenin her kente ve kasabaya ulaşan tren yolu ağını, hız sınırı olmayan sağlam otobanlarını, altyapısını, köprülerini sektördeki yetişmiş elemana ve uzman kadrolara borçlu. İnşaat sektörü verdiği meslek eğitimiyle kendi elemanını çekirdekten yetiştiriyor. Firmalar her yıl ihtiyaçları oranında meslek eğitim yeri kadrosu açıyorlar. Başvurusu beğenilen gençler görüşmeye davet ediliyor, görüşme başarılı geçerse, başvuru yapan gençle bu firma arasında üç yıllık bir anlaşma imzalanıyor. Eğer Ticaret ve Sanayi Odası (IHK) bu anlaşmayı resmî olarak onaylarsa söz konusu genç, aynı yıl meslek eğitimine başlayabiliyor. Ticaret ve Sanayi Odası’nın onayı şart, çünkü üç yıllık meslek eğitiminin kalitesini yaptığı sınavlarla Ticaret ve Sanayi Odası tetkik ediyor. Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Almanya çapında yapılan merkezî bitirme sınavını (sınav teori ve pratik alanda yapılıyor) geçemeyen meslek eğitim öğrencisi uzmanlık diplomasını alamıyor.
Almanya inşaat sektörü meslek eğitiminin üç ayağı var. İlki anlaşma imzalanan firma, ikincisi meslek eğitim okulu üçüncüsü de çalışma pratiğinin öğrenildiği meslek eğitim atölyeleri.
Üç yıllık eğitim bu üç kurum arasında mekik dokuyarak geçiyor. Öğrenciler ilk yılın 14 haftasını meslek eğitim okullarında geçiriyorlar. Meslek eğitim okullarının müfredatında fizik, kimya, matematik, Almanca, iş hukuku gibi dersler yer alıyor. Meslek eğitiminin ikinci ve en önemli ayağı atölyeler. İlk yıl 20 hafta boyunca uzmanlar, atölyelerdeki öğrencilere, inşaat malzemelerinin özelliklerini, ölçüm yapmayı, basit inşaat işlerini, iş güvenliği kurallarını öğretiyorlar ve öğrencilerin el becerilerinin gelişmesinde yardımcı oluyorlar. Atölyelerde sürekli pratik yapan öğrenciler ilk yılın yalnızca 18 haftasını anlaşma imzaladıkları firmada geçiriyorlar. Bu süre içerisinde hem firmanın işleyişini öğreniyor hem de yavaştan atölyelerde edindikleri bilgiler ışığıda inşaat işlerinde görev almaya başlıyorlar. Bu üç kurum arasında geçen zaman iki ya da üçer haftalık bloklar halinde organize ediliyor. Öğrencilerin meslek eğitimi süresi boyunca ne zaman, kaç hafta boyunca nerede olacağına Ticaret ve Sanayi Odası ve meslek okulları karar veriyor.
İnşaat sektörü meslek eğitim planı
Meslek Eğitim Yılı | Firma | Atölye | Meslek Eğitim Okulu |
Birinci meslek eğitim yılı | 18 hafta | 20 hafta | 14 hafta |
Ikinci meslek eğitimi yılı | 27 hafta | 13 hafta | 12 hafta |
Üçüncü meslek eğitim yılı | 38 hafta | 4 hafta | 10 hafta |
Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere öğrenciler her geçen yıl firmada daha fazla zaman geçirmeye başlıyorlar. İkinci senenin sonunda Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yapılan ara sınavı geçerlerse, meslek eğitiminin son bir yıllık aşamasına geliyorlar. İnşaat planlarını okuyup uygulayabilecek seviyeye gelen öğrenciler son senelerinde neredeyse bir uzman bilgisine sahip oluyorlar. Üçüncü sene sonunda yapılan bitirme sınavını geçen öğrenciler aldıkları diplomayla yalnızca Almanya’da değil tüm Avrupa’da kendi uzmanlık alanlarında çalışabilecek yeterliliğe sahip olduklarını kanıtlıyorlar.
2020 yılı itibarıyla Almanya genelinde inşaat sektörü alanında meslek eğitimi yapan öğrencilerin toplam sayısı 42 bin civarındaydı. Ağır şartlarda çalışılan sektörde çok para kazanmak mümkün. Hatta gençler daha meslek eğitimi yaparken para kazanmaya başlıyorlar. İnşaat firmaları meslek eğitimi elemanlarına sendika tarafından belirlenen ve Almanya’nın tüm eyaletlerinde geçerli olan meslek eğitim ücretini ödemekle yükümlüler. 2021 yılı için belirlenen inşaat sektörü meslek elemanı ücretleri şöyle:
Birinci meslek eğitim yılı maaşı 850 Avro
İkinci meslek eğitimi yılı maaşı 1200 Avro
Üçüncü meslek eğitim yılı maaşı 1475 Avro
Buna ek olarak meslek eğitim elemanı öğrencilerinin yılda 30 günlük tatil, tatil ikramiyesi ve 13. aylık hakları da var.
Başarıyla tamamlanan meslek eğitiminin ardından inşaat sektöründe 3100 Avro’luk maaşla işe başlıyorlar. Dileyen herkes ileri eğitimle mesleğinde yükselme şansına sahip.
- https://allgemeinebauzeitung.de/abz/14-000-neue-lehrlinge-im-baugewerbe-41977.html
- https://www.soka-bau.de/arbeitnehmer/leistungen/berufsausbildung
- https://www.bmwi.de/Redaktion/DE/Artikel/Branchenfokus/Industrie/branchenfokus-bauwirtschaft.html
- Buradan her firmanın meslek eğitimi verdiği düşünülmesin, firmaların meslek eğitimi vermek için belirli şartları yerine getirmeleri gerekiyor. Ayrıca, meslek eğitimi beraberinde bürokratik bir yük getirdiğinen çoğu firma bununla uğraşmak istemiyor.
İşe ihtiyacım var .